Leczenie implantologiczne jest procesem składającym się z kilku etapów: diagnostyki i planowania, części chirurgicznej, okresu gojenia i osteointegracji oraz części protetycznej. Dokładny przebieg może różnić się w zależności od zastosowanego protokołu, warunków anatomicznych oraz rodzaju planowanej odbudowy protetycznej. W klasycznym schemacie implant umieszczany jest w kości, następnie dochodzi do jego biologicznego połączenia z tkanką kostną, a ostatnim etapem jest wykonanie odbudowy protetycznej.
Sprawdź ➡ implanty zębowe Gliwice!
Etap 1. Diagnostyka i planowanie leczenia implantologicznego
Pierwszym etapem leczenia implantologicznego jest ocena warunków w jamie ustnej oraz zaplanowanie pozycji przyszłego uzupełnienia protetycznego. Implant nie funkcjonuje samodzielnie – jest elementem stanowiącym podstawę dla korony, mostu lub innego rodzaju odbudowy protetycznej. Z tego względu planowanie obejmuje zarówno część chirurgiczną, jak i protetyczną.
Analizowane są między innymi warunki kostne w miejscu planowanego implantu, układ tkanek miękkich, przestrzeń przeznaczona na odbudowę protetyczną oraz położenie struktur anatomicznych. Współczesne podejście do implantologii zakłada planowanie pozycji implantu z uwzględnieniem docelowego położenia przyszłej odbudowy protetycznej.
Na tym etapie określany jest również rodzaj planowanej odbudowy. Może to być przykładowo pojedyncza korona na implancie, most oparty na kilku implantach albo uzupełnienie obejmujące większą część łuku zębowego.
Etap 2. Przygotowanie miejsca pod implant
Kolejny etap dotyczy przygotowania obszaru, w którym ma zostać umieszczony implant. Jego przebieg zależy od warunków anatomicznych oraz przyjętego planu leczenia.
W implantologii występują różne protokoły czasowe. Implant może być umieszczany bezpośrednio po usunięciu zęba albo po określonym okresie gojenia tkanek. W piśmiennictwie rozróżnia się między innymi implantację natychmiastową, wczesną oraz późną, zależnie od czasu, jaki upłynął od ekstrakcji zęba do wprowadzenia implantu.
W niektórych sytuacjach częścią całego procesu implantologicznego są również procedury związane z odtworzeniem odpowiedniej objętości tkanek twardych lub miękkich. Stanowią one jednak odrębne procedury, dlatego nie występują w każdym schemacie leczenia implantologicznego.
Etap 3. Chirurgiczne wprowadzenie implantu
Implant zębowy jest elementem umieszczanym w kości szczęki lub żuchwy. Podczas części chirurgicznej przygotowywane jest miejsce dla implantu, a następnie zostaje on osadzony w zaplanowanym położeniu.
Typowa odbudowa implantoprotetyczna składa się z trzech podstawowych części: implantu znajdującego się w kości, łącznika oraz odbudowy protetycznej, na przykład korony.
Po wprowadzeniu implantu możliwe są różne sposoby dalszego postępowania. W protokole dwuetapowym implant pozostaje początkowo przykryty tkankami miękkimi, a dostęp do niego uzyskuje się podczas kolejnego etapu chirurgicznego. W protokole jednoetapowym element przechodzący przez tkanki miękkie może zostać połączony z implantem już podczas jego wprowadzania. Istnieją także protokoły zakładające wcześniejsze połączenie implantu z odbudową tymczasową.
Etap 4. Gojenie i osteointegracja implantu
Po umieszczeniu implantu rozpoczyna się proces gojenia tkanek oraz osteointegracji, czyli tworzenia bezpośredniego strukturalnego i funkcjonalnego połączenia pomiędzy powierzchnią implantu a otaczającą go kością. Proces ten ma podstawowe znaczenie dla uzyskania biologicznej stabilizacji implantu.
Osteointegracja nie jest pojedynczym zdarzeniem, lecz procesem biologicznym. Początkowo w otoczeniu implantu pojawiają się reakcje związane z gojeniem. Następnie dochodzi do tworzenia nowej tkanki kostnej, jej mineralizacji i stopniowej przebudowy.
W pierwszej fazie stabilność implantu ma przede wszystkim charakter mechaniczny i wynika z jego osadzenia w kości. Wraz z przebudową tkanek coraz większego znaczenia nabiera stabilizacja biologiczna wynikająca z tworzenia i dojrzewania kości wokół powierzchni implantu.
Czas przebiegu tego etapu nie jest jednakową wartością dla wszystkich protokołów implantologicznych. W klasycznych rozwiązaniach okres gojenia może obejmować kilka miesięcy, natomiast współczesna implantologia wykorzystuje również protokoły różniące się momentem wykonania i obciążenia odbudowy protetycznej.
Etap 5. Odsłonięcie implantu i kształtowanie tkanek
W leczeniu prowadzonym według protokołu dwuetapowego po okresie gojenia następuje etap odsłonięcia implantu. Polega on na uzyskaniu dostępu do wcześniej umieszczonego elementu i połączeniu go z częścią przechodzącą przez tkanki miękkie.
W tym okresie może być stosowany element gojący, którego funkcją jest między innymi umożliwienie odpowiedniego ukształtowania tkanek miękkich wokół miejsca przyszłej odbudowy protetycznej.
Etap ten nie występuje w identycznej formie w każdym przypadku. W protokołach jednoetapowych dostęp do implantu przez tkanki miękkie jest zapewniony już od momentu jego umieszczenia, dlatego nie ma klasycznego drugiego etapu chirurgicznego.
Etap 6. Wykonanie odbudowy protetycznej
Po zakończeniu odpowiedniego etapu gojenia rozpoczyna się część protetyczna. Jej celem jest wykonanie uzupełnienia, które będzie połączone z implantem lub implantami.
W przypadku pojedynczego braku zębowego odbudowa może składać się z implantu, łącznika i korony. Łącznik jest elementem znajdującym się pomiędzy implantem osadzonym w kości a widoczną w jamie ustnej odbudową protetyczną.
Część protetyczna obejmuje odtworzenie pozycji i kształtu planowanego zęba oraz wykonanie właściwego uzupełnienia. W zależności od rodzaju leczenia mogą być wykorzystywane pojedyncze korony, mosty lub bardziej rozbudowane konstrukcje oparte na kilku implantach.
Czy implant zawsze jest obciążany dopiero po kilku miesiącach?
Nie istnieje jeden schemat czasowy stosowany we wszystkich przypadkach. W implantologii funkcjonują różne protokoły określające moment połączenia implantu z odbudową protetyczną.
Obciążenie natychmiastowe oznacza połączenie implantu z odbudową protetyczną w bardzo krótkim czasie od jego umieszczenia. Obciążenie wczesne następuje później, ale jeszcze przed zakończeniem klasycznego, kilkumiesięcznego okresu gojenia. Obciążenie konwencjonalne zakłada natomiast dłuższy okres pomiędzy implantacją a połączeniem implantu z właściwą odbudową.
Dlatego określenie „etapy leczenia implantologicznego” opisuje przede wszystkim kolejność biologicznych, chirurgicznych i protetycznych elementów procesu, a nie jeden uniwersalny harmonogram.
Jak wygląda cały proces leczenia implantologicznego?
W klasycznym ujęciu leczenie implantologiczne można przedstawić w kilku kolejnych etapach:
- diagnostyka i zaplanowanie przyszłej odbudowy,
- przygotowanie miejsca implantacji,
- chirurgiczne umieszczenie implantu w kości,
- gojenie i osteointegracja,
- odsłonięcie implantu i kształtowanie tkanek – w protokołach, które przewidują taki etap,
- wykonanie oraz połączenie odbudowy protetycznej z implantem.
Poszczególne etapy mogą przebiegać oddzielnie albo być ze sobą łączone. Różnice dotyczą między innymi momentu implantacji, sposobu gojenia implantu i czasu wykonania odbudowy protetycznej.
Z jakich etapów składa się leczenie implantologiczne?
Leczenie implantologiczne jest połączeniem planowania protetycznego, części chirurgicznej, biologicznego procesu osteointegracji oraz odbudowy protetycznej. Implant stanowi wewnątrzkostną podstawę przyszłego uzupełnienia, natomiast dopiero połączenie go z odpowiednimi elementami protetycznymi pozwala stworzyć kompletną odbudowę brakującego zęba lub większej liczby zębów. Dokładna liczba oraz kolejność etapów zależą od zastosowanego protokołu implantologicznego.